Próba Dix-Hallpike’a – diagnostyka zawrotów głowy

Próba Dix-Hallpike’a to jedno z podstawowych badań wykorzystywanych w diagnostyce łagodnych napadowych zawrotów głowy (BPPV). Jest to badanie pozycjonalne, które pozwala ocenić reakcję układu przedsionkowego na określoną zmianę położenia głowy i ciała.

Badanie ma szczególne znaczenie w przypadku pacjentów, u których zawroty głowy pojawiają się podczas obracania się w łóżku, wstawania, kładzenia się, pochylania lub odchylania głowy.

Na czym polega próba Dix-Hallpike’a?

Podczas badania pacjent znajduje się początkowo w pozycji siedzącej. Lekarz odpowiednio ustawia głowę pacjenta, a następnie w kontrolowany sposób przeprowadza go do pozycji leżącej z odchyleniem głowy.

W trakcie badania lekarz obserwuje występowanie oczopląsu oraz zawrotów głowy. Charakter, kierunek i czas pojawienia się oczopląsu dostarczają istotnych informacji diagnostycznych i pomagają określić, czy objawy mogą być związane z BPPV.

Badanie wykonywane jest na obie strony, aby ocenić reakcję układu przedsionkowego i ustalić, która strona może być odpowiedzialna za występowanie dolegliwości.

Kiedy wykonuje się próbę Dix-Hallpike’a?

Badanie może być wskazane u pacjentów z:

• napadowymi zawrotami głowy podczas zmiany pozycji,
• zawrotami pojawiającymi się przy obracaniu się w łóżku,
• zawrotami podczas kładzenia się lub wstawania,
• krótkotrwałym uczuciem wirowania przy ruchach głowy,
• nudnościami towarzyszącymi zmianom pozycji,
• podejrzeniem łagodnych napadowych zawrotów głowy (BPPV).

Próba Dix-Hallpike’a jest szczególnie przydatna w diagnostyce BPPV dotyczącego kanału półkolistego tylnego.

Jak wygląda badanie?

Próba Dix-Hallpike’a jest wykonywana w gabinecie lekarskim. Lekarz kontroluje ruchy pacjenta i obserwuje jego reakcję podczas zmiany pozycji.

W trakcie badania może wystąpić typowy dla BPPV, krótkotrwały napad zawrotów głowy oraz oczopląs. Objawy zazwyczaj ustępują po powrocie do pozycji wyjściowej.

Badanie jest krótkie i nie wymaga specjalnego przygotowania. Ze względu na możliwość wystąpienia przejściowych zawrotów głowy powinno być wykonywane w warunkach zapewniających pacjentowi odpowiednią asekurację.

Wynik próby Dix-Hallpike’a

Wynik badania ocenia lekarz na podstawie wystąpienia i charakterystyki oczopląsu oraz zgłaszanych przez pacjenta objawów.

Dodatnia próba Dix-Hallpike’a z charakterystycznym oczopląsem może wskazywać na BPPV. Wynik badania powinien być jednak interpretowany w połączeniu z wywiadem oraz pozostałymi elementami badania otoneurologicznego.

Prawidłowe rozpoznanie ma istotne znaczenie dla wyboru odpowiedniej metody leczenia, np. zastosowania manewru Epleya w przypadku odpowiedniego typu BPPV.

Czy próba Dix-Hallpike’a jest bezpieczna?

Próba Dix-Hallpike’a jest powszechnie stosowanym badaniem diagnostycznym. U części pacjentów może przejściowo wywołać zawroty głowy, oczopląs, nudności lub uczucie niestabilności.

Przed wykonaniem badania lekarz powinien ocenić możliwość bezpiecznego przyjęcia wymaganej pozycji, szczególnie u osób z problemami w obrębie odcinka szyjnego kręgosłupa, ograniczeniem ruchomości szyi lub innymi przeciwwskazaniami do określonych ruchów głowy.

Diagnostyka zawrotów głowy u laryngologa

Nawracające lub napadowe zawroty głowy wymagają właściwej diagnostyki. Próba Dix-Hallpike’a jest jednym z elementów oceny układu przedsionkowego i pomaga lekarzowi ustalić, czy przyczyną dolegliwości może być łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy.

W przypadku potwierdzenia BPPV lekarz może zaproponować odpowiedni manewr repozycyjny, którego rodzaj zależy od lokalizacji przemieszczonych otolitów.

Jeśli zawroty głowy pojawiają się podczas zmiany pozycji głowy, warto skonsultować objawy z laryngologiem lub specjalistą zajmującym się diagnostyką układu przedsionkowego.